HowElse

Een nieuwe economie begint bij wat we eten.

Boer, molenaar, bakker, slager en kruidenier samen in één coöperatie. Van grond tot bord, zonder supermarkt, lange distributie of verspilling ertussen.

Mensen van eten voorzien, binnen de grenzen van de natuur.

De trend

Alles, altijd, overal. En wie betaalt de prijs?

Alles, altijdAardbeien in januari. Wat het seizoen niet geeft, wordt van elders gehaald.
Massaproductie en afvalEen Vlaams gezin gooit gemiddeld €369 aan eten per jaar weg.
Industriële processenSnel, efficiënt en uniform. Smaak en vakkennis verdwijnen onderweg.
Globale ketensEten reist de wereld rond voor het op je bord ligt. Wie het maakte, weet niemand nog.
SchaalvergrotingDe gemiddelde Belgische boerderij is drie keer zo groot als in 1980: van 12,5 naar 38,7 hectare.
Het ambacht verdwijntVan zo'n 16.800 slagerijen in de jaren zeventig naar ongeveer 2.000 vandaag.

Eten is goedkoop geworden. De echte prijs betalen de bodem, het dier en de vakman. HowElse wil die trend doorbreken.

Het ambacht in ere herstellen.

De slachter
Dichtbij en met respect slachten. Korte transporten, rust voor het dier, kennis die blijft.
De molenaar
Een molen die weer maalt in plaats van enkel mooi te staan. Meel van graan van hier.
De bakker
Brood van meel waarvan je weet van welk veld het komt.
De slager
Het hele dier gebruiken, van kop tot staart. Vakmanschap dat je niet uit een filmpje leert.
De kruidenier
De winkel om de hoek die verkoopt wat het seizoen geeft. Geen distributiecentrum ertussen.

Samen vormen ze een nieuw soort economie.

Het idee

De ketting terug heel maken.

Vandaag zitten er tussen het veld en je bord een fabriek, vrachtwagens, een distributiecentrum en een supermarkt. Wij brengen elke schakel terug in handen van een vakman, met zo weinig mogelijk transport. Klik op een schakel.

Respect voor natuur en grondstof Circulair Korte keten Energieneutraal Seizoensgebonden Zelfvoorzienend
Graan
Gewassen
Vlees
Mest, stro en restjes gaan terug naar de grond. Rond.
Molen
Graan · schakel 3

Een molen die opnieuw echt maalt. Oude methode, moderne techniek waar ze helpt. Het uiterste symbool van onze manier van werken.

De kern

Mensen van eten voorzien, binnen de grenzen van de natuur.

Met respect voor bodem, dier en vakman. En op een manier die werkt:

Technologie én ambachtTechniek die het ambacht helpt terugwinnen, niet vervangt.
Natuurlijk telenWisselteelt, een gezonde bodem, met de seizoenen mee.
Gewassen én dierenEen gemengd bedrijf: wat het ene overlaat, voedt het andere.
Eigen afzetmarktWie zelf verkoopt, bepaalt zelf de prijs.
Stad en platteland samenDe stad heeft de monden, het platteland het land. Samenwerken, geen concurrentie.
CirculairAfval is grondstof. Alles wordt gebruikt.

Samen: als beweging én als coöperatie.

Een groep mensen met dezelfde ideologie en dezelfde beweegredenen, georganiseerd als coöperatie van vaklui. Geen bedrijf met een baas.

Dezelfde drijfveer
Wie meedoet, deelt de kern: mensen van eten voorzien, binnen de grenzen van de natuur.
Samen eigenaar
De coöperatie koopt grond, hoeves en panden. Niemand moet dat alleen dragen.
Zelfstandig vakman
De bakker blijft bakker, de slager blijft slager. Geen werknemer, wel elkaars klant en leverancier.
Inspraak = inzet
Wie er echt zijn schouders onder zet, beslist mee. Niet enkel wie het meeste geld inlegt.

Klein beginnen. Groot dromen.

01
Grond en dieren
Een gemengd bedrijf: groenten, fruit en vlees, in wisselteelt. Verkoop via lokale winkels en markten. Eerst het aanbod laten groeien.
02
De verwerkers
Een bestaande molenaar en een slachter als eerste partners in de coöperatie. Met hen de bakker en de slager: zij maken van meel brood en van vlees vakwerk.
03
Eigen afzetmarkt
De toonbank van bakker en slager, de hoevewinkel, markten, farm-to-table en extra functies. Wie zelf verkoopt, hoeft niet te concurreren op de prijs van de supermarkt.
04
De molen
Een eigen molen: oude methode, moderne techniek waar ze helpt. Het uiterste symbool van onze manier van werken, en iets tastbaars om naar toe te werken.
Een voorbeeld

Wat als we de Assels ne keer volledig inpalmen?

Een concreet voorbeeld spreekt meer tot de verbeelding dan een model op papier. Daarom de Assels in Drongen: een plek die we kennen, waar eeuwenlang geboerd werd, met Gent om de hoek als afzetmarkt.

LEIE LEIE MEERSEN DONK DONK DONK SPOORLIJN GENT–BRUGGE R4 PONTBRUG · 1 WEG GENT
Schematisch, niet op schaal.
262 hameersen, weiden en donken
2 delende spoorlijn snijdt de Assels in twee
1 brugde Pontbrug, de enige weg erin voor auto's
Genteen stad van een kwart miljoen monden, om de hoek
1300 – 1500 Op de droge donken ontstaan akkers en hoeves; de natte meersen eromheen worden hooiland en weide. De hoeves bevoorraden kloosters, Kartuizers en Benedictijnen. Het Goed der Assels dateert uit de 15e eeuw; Erasmus zou er gelogeerd hebben.
De Gouden Rivier Langs de Leie wordt eeuwenlang vlas geroot in het kalkarme rivierwater: landbouw en ambacht hand in hand. In 1943 wordt het vlasroten op de Leie verboden wegens vervuiling.
19e – 20e eeuw De spoorlijn Gent-Brugge snijdt de Assels in twee. Drongen industrialiseert, verkavelingen verdringen de landbouw.
Vandaag Grotendeels natuur, deel van Natuurpark Levende Leie. Natuurpunt beheert, lokale boeren laten er hun dieren grazen. Akkerbouw is er amper nog.
Morgen Landbouw en ambacht terug op de donken, met de natuur in plaats van ertegen. Gent als afzetmarkt om de hoek.
Uitdagingen

Een trend doorbreken gaat niet vanzelf.

De uitdagingen zijn reëel. Voor elk ervan is er een antwoord, als je op lange termijn denkt.

De trend UitdagingAntwoord

Alles, altijd, overal. Massaproductie, afval, industriële processen, globale ketens. De echte prijs betalen bodem, dier en vakman.

Seizoensgebonden, lokaal en circulair. Minder, maar beter, en niets verspild.

Supermarkt en distributiecentra UitdagingAntwoord

Goedkoop, altijd open, overal. Daar win je niet van op prijs.

Een eigen afzetmarkt (hoevewinkel, markten, lokale winkels) en extra functies die geen supermarkt biedt: farm-to-table, educatie, teambuilding, overnachten op de hoeve.

Bakker en slager verdwijnen uit de straat UitdagingAntwoord

Voor elke elf slagers die stoppen, komen er maar drie bij. Alleen is het vak te zwaar en te duur geworden.

Een coöperatie die het samen draagt: gedeelde grond, gebouwen, afzet en administratie. De vakman blijft zelfstandig.

Ruimtelijke ordening en wetgeving UitdagingAntwoord

Bestemmingsplannen, vergunningen en beleid laten niet alles toe. In de Assels mag vandaag bijvoorbeeld geen nieuwe molen of restaurant komen.

Samenwerken met steden en beleidsmakers in plaats van ertegenin. De locatie volgt het project, niet omgekeerd.

Kapitaal en inbreng UitdagingAntwoord

Grond, gebouwen en uitrusting kosten veel, en de terugverdientijd is lang.

Coöperatief kapitaal van leden, partners voor grond en hoeves, en een langetermijnvisie in plaats van snel rendement.

Daarom: een langetermijnvisie. Een nieuwe economie die deze uitdagingen overwint.

Het hoeft niet de Assels te zijn.

De Assels is een voorbeeld. De locatie is ondergeschikt aan de lokale bewegingen die het dragen. Wat telt is het idee: een nieuwe economie, overal waar mensen samen willen boeren, maken, koken, leren en ontmoeten.

Inspiratie

Waar dit op steunt.

Donut-economie Kate Raworth Een economie die iedereen voorziet van wat nodig is, zonder de ecologische grenzen van de planeet te overschrijden. Niet groei, maar balans is het doel.
Alles wordt anders Koen Schoors · 2024 Elke zeventig jaar kantelt de wereld. De economie wordt regionaler en circulairder, menselijke arbeid schaarser en waardevoller.
Hungry City Carolyn Steel · 2008 Eten vormt steden, en de band tussen stad en platteland bepaalt hoe we leven. Van veld naar bord naar afval, en terug.
Dan Barber Chef en boer · Blue Hill Industrialisering heeft smaak, bodem en vakkennis kapotgemaakt. Goed eten begint bij het hele landbouwsysteem, niet bij één product.
Clarkson's Farm Prime Video Hoe hard het is om als kleine boer een eerlijke boterham te verdienen, wat je wint door zelf te verwerken en te verkopen, en wat precisietechniek uit Nederland kan bijdragen.
Het Goeie Leven Wim Lybaert · VRT Mensen die kiezen voor een trager, echter leven op het platteland. Warm, Vlaams, herkenbaar.
Het filter voor elke beslissing

Techniek mag het vakmanschap helpen. Nooit vervangen.

Een voorbeeld: een stenen molen maalt traag en koel, en houdt de hele graankorrel samen: zemelen, kiem en meel. Dat geeft meer smaak en meer voedingsstoffen. Een industriële walsmolen werkt snel en scheidt de korrel, voor fijn wit meel dat lang houdbaar is. Techniek is welkom waar ze de stenen molen beter maakt, niet waar ze hem vervangt.

Doe mee

Word deel van de beweging.

Hoe groter de kring, hoe groter de invloed.

Leden Coöperanten die mee eigenaar worden van grond, hoeves en ateliers.
Boeren en vaklui Boer, slachter, molenaar, bakker, slager, kruidenier: met goesting om het anders te doen, en niet meer alles alleen te dragen.
Volgers Iedereen die het idee deelt en het verhaal mee verder draagt. Een beweging begint bij mensen die erin geloven.
Partners Onderzoek (ILVO, UGent), natuurbeheer (Natuurpunt), educatie (Landbouweducatie), coöperaties die grond en hoeves beheren, chefs die seizoen en streek ernstig nemen.
Beleidsmakers Steden en gemeenten die lokaal voedselbeleid willen waarmaken, en ruimte durven geven waar regels vandaag in de weg staan.
Invloed en kapitaal Wie deuren kan openen: politiek, investeerders, schenkers die grond of een hoeve een tweede leven willen geven.
Kanalen Wie het verhaal mee verspreidt: de VRT en regionale media, podcasts en sociale media, markten, open hoevedagen en schoolbezoeken.
Ik doe mee
Samen sterk.
HowElse · Een nieuwe economie, van grond tot bord. Een beweging in opbouw · 2026